कल्पनाको बिहे - भाग १

 कल्पनाको बिहे - भाग १

२०४५ सालमा मेरो जन्म भयपछि मेरो नाम मेरा बा आमाले कल्पना राख्नुभयो । मेरो यउटा भाइपनि थियो र हामि मिल्थियउ पनि, बाले माउरिको घार काडेर स्राद्दकोलागि भनेर लुकायर राखनुभुको मह सुटुक्क निकालेर खानलाइ, नत्र त हामि कुकुर र बिरालो भन्दा कम थियनौ । मेरि आमाले मलाइ भात खुवाउदा म आ गर्थे तर खानाचाहि मेरो भाइले आमाको हात तानेर आफु खान्थ्यो । मेरो भाइसन्गै कछ्या १ मा मेरो बाले मलाइ भर्ना गर्दिनु भयो । मलाइ अहिलेसम्मपनि मेरि आमाले भन्नुहुन्छ, “भाइलाइ साथि हुन्छ भनेर स्कुल भर्ना गरिदियको त झन् भाइलाइपनि लियर मामाघर जादि रैछे जाठि ! अहिले छोराछोरिलाइ पढिन भनेर गालि गर्छे ! ”

स्कुल पठाउदा मामाघर जाने गरेको थाहा भयपछि मेरो दिनचर्या मेरो गाउको हेर्दा सुन्दर लाग्ने खेत बारिमा बित्न थाल्यो । म हरेक काम छिट्टै गर्ने भयका कारण गाउघरमा मेरि आमाको साटो मलाइ मेलामा बोलाउथे । गाउका बुढिपाकाहरुले भन्थे, “यो कल्पेलेचाहि जुन ठाउमा परेपनि घर गरेर खान सक्छे !” अझ कालि आमैले त, “मेरो दाजु को छोरा सन्ग बिहे गराईदिन्छेस त तेरो छोरिलाइ ! पुलिसमा हवल्दारको जागिरे छ ! सरकारि जागिरे हो ! वाउ मरि सके, दाजु भाइ छैनन् ! आमा ७० नाघिन्, केहि बर्स हेरचाह गरेपछि सबै आफ्नो हुन्छ ! आट्ने होत ?” भनेर बारम्बार मेरि आमालाइ जिस्क्याउथिन । मेरि आमा ऊत्तरमा, “य आटिछौ ! अझै ४ टा बर्स छोरिको कमाइ खाने हो, यति कलिलो छोरिलाइ पठाउदिन ” भन्थिन ।

आमाले छोरिलाइ जत्तिनै माया गरेर राखेपनि समाजले छोरिलाइ माइतिघरमा बस्न दिदो रैनछ । गाउमा आफुभन्दा जेठि सबै चेलिको बिहा भइसकेकाले पालो मेरो आयको थियो । माइलि भयपनि मलाइ मेरि आमाले कान्छो छोरो भन्दा धेरै माया गर्नु हुन्थ्यो र मलाइ पनि धेरै माया लाग्थ्यो । यकदिन मेरि आमाले म सङ्ग आयर चन्द्रमाको ग्रहण जस्तै अनुहार बनाइ आखाबाट पिलिलि आसु झार्दै भन्नु भयो, “छोरि ! तलाइ मेरो कत्तिको माया लाग्छ ?” । मेरो आमाको मुहार र ऊहाको आखाबाट बगेको आसु देखेर मैले सोचेका सबै प्रस्नहरु मेरो मुखबाट बाहिर निस्कन सकेनन् । मलाइ सोध्नु थियो, “हैन ! के भयो आज बुढिलाइ ?, कस्तो प्रस्न सोधेको ? अझ, “तिमि थोत्रि बुढिको यक थोपापनि माया लाग्दैन ! बरु त्यो कालो भैसिको लाग्छ !” मेरो मुखबाट यक सब्दपनि बाहिर निस्कियन । ऊहाको आखामा म स्नेह र माया प्र्स्ट देख्न सक्थे । मेरि आमाको आजको आसु आज अलि फरक थियो !

फेरि पनि मेरि आमाले भन्न भन्नुभयो । मैले आमाको आछु पुछ्दै भने, “लाग्छ नि आमा ......”, भन्दा भन्दै “तेसो भय त मैले भनेको यउटा कुरा मान् है त !” भन्नुभयो । सधै झै आजपनि कसको मेला जान चेपारो घस्न आकि हुन् यि बुढि भन्ठानेर मैले केहि नसोचि, “हुन्छ, भन्नुन” भने । आमाले भन्नु भो “साच्चि मान्छेस् नि ?”, मैले भने, “ह्या बुढि ! मेरो टाउकाको जुम्रा हेर्न चाहि दिन्न अरु चाहि मान्छु ” । मेरि आमाले, “कालि आमैले भनेको हवल्दार केटो सङ्ग तेरो बिहे छिन्नु भाछ, मङ्सिरलाइ साइत जुर्या छ रे ” भनेर भन्नु भयो । म सानै उमेरको भयका कारणलेपनि होला मलाइ यकदमै रुन र कराउन मन लागेको थियो । मेरि आमालाइ भन्न मन थियो, “ आखिरिमा तिमिले पनि मलाइ अरुको घर पठाउने नै सोच गर्यौ हैन आमा ? मैले के गल्ति गरेर ! मैले आफुले सकेको जति काम गरेकै छुनि ! बरु अबदेखि महपनि चोर्दिन, भाइलाइ पनि स्कुल लियर जान्छु ! तपाइले भनेको सबैकुरा मान्छु !” तर मेरि आमाको आसु देखेर केहि बोल्न सकिन !

केहि दिन त मैले भातपनि खाइन ! मेरो बिहेलाइ भनेर मेरो दिदि आफ्नो माइतिघर आउनुभयो । हवल्दार मेरो दिदिको गाउका आफन्त रहेछन् । दिदिले मलाइ, “छोरि भयर जन्मियपछि ढिलो वा चाडो यकदिन अवस्य पराइको घर जानुपर्छ ! के गर्छेस् त सन्सारको नियमनै यस्तै छ ! पार्वतिले पनि त आफ्नो बाबाको महल छाडि शिवजिको झुपडिमा गइन् नि !” भनेर सम्झाउथिन् । सबैले राम्रो कुरा गरेपनि यथार्थमा मलाइ घरबाट छिटो अन्माउने रहर थियो सबैको । मेरो मनको पिडा र मरो सोच कसैलाइ बुझनु थियन । जत्तिनै रोयपनि, खाना नखायपनि, म पिडामा भयपनि मेरो बिहको तयारि धुमधामसित हुदै थियो । मेरो दाजुले बिहेको लागि भनेर २ टा घोर्ले खसि साचोकबाट किनेर ल्याउनुभुछ् । घरमा सबै खुसि थिय म बाहेक ।

मेरा सङ्घिनिहरु मलाइ हवल्धार्नि भनेर जिस्क्याउदथे । मलाइ सबभन्दा नजिक बाट चिन्ने मेरि यकजना साथि थिइन्, “सबिना” । हामि लगभग यउटै उमेरका थियौ र त्यस कारणपनि हाम्रा कुराहरु मिल्दथ्य ।

उ सधै भन्थि, “हेर कल्पे ! तेरो बिहे जहा भयपनि मलाइ नबिर्सि है ..”

म – “लाटि ! म बिहेनै गर्दिन”

उ – “म पनि हेरुमला ! मेरो भन्दा पहिला ऊस्कै बिहा हुने होला ! अझ ठुलो हुन्छे ..”

म – “म त सधै मेरो आमा संघै बस्छु, मेरा यि बा आमाको बुढेसकालमा हेरचाह गर्छु । म, त जस्तो हो र आफनो बा आमालाइ भन्दा बढि त्यो छोटेकामिको छोरोलाइ माया गर्ने !”

उ – लजाउदै..... “म पनि हेरम्ला”

यस्तै कुरा हुन्थे हाम्रो बिहान पधेरोमा पानि लिन जाने बेलामा । छोटेकामिको छोरोपनि पधेरि जाने बाटोमा सबिनालाइ कुरेर बस्थ्यो र सबिनाको आखामा हेरेर मुसुक्क हास्थ्यो र भन्थ्यो, “मलाइ पनि अलिकति पानि लेउन, कस्तो तिर्खा लाग्यो !”, सबिना उत्तरमा लजाउदै, “तेहि छ पधेरो खाय भैगोनि” ।

मेरो बिहेको तयारिलाइ सबिनापनि मेरो घरमै म सङ्गै आयर बसि । उ मलाइ तेरो वुढो यस्तो होला है भनेर भनिरहन्थि म सुनिरहन्थि । मलाइ उसले भोलि भेट्न बोलायको छ भन्दै हर्सित थिइ ऊ । बिहानि कालि आमैले कामिको छोरो र सबिनालाइ सङ्गै देखेपछि हत्तार हत्तारले गाउलेहरुलाइ जम्मा गरिछिन् र हुन पनि हो आफु भन्दा तल्लो जातसङ्ग सबिनाले प्रेम गर्न हुन्न थियो तर प्रेमको परिभासामा सबै जात धर्म बराबर रहेछन् । सबै गाउलेले उसको सास नै नरहने गरि कुटिरहेका थिय अचानक मुखियाबा आउनुभयो । मुखियाबाले गाउलेलाइ रोकेर कामिलाइ गाऊ निकाला गर्नु भयो । जाति र धर्मको नाममा लिप्त समाजको अगाडि सबिनाको रोइ कराइको केहि लागेन ।

भोलिपल्ट बिहान मेरो बाले मलाइ तेरो बिहे सर्ने भयो भन्नु भयो । मैले अचम्मित हुदै बालाइ प्र्स्न गरे, “किन र बा ? किन सरेको ?” बाले निहुरिदै भन्नुभयो तेरो साथि त्यो सबिनाले छोटेको छोरोको भुडि बोकेकि रैछे, अनि बिहानै सिगुटे झाडिमा गयर झुन्डियर मरिछे । मैले भने, “ह्या बा ! साच्चि भन्नुन”.. बाले भन्नुभयो “साच्चि त होत !”, बाले तेसो भनेपछि मलाइ सबिना सङ्ग बितायका हरेक छ्यण र पल मेरो आखा सामु आउन थाले । मेरो बाले नरो छोरि ! यस्तै हो कुबुद्दि लागेसि भनेपछि मलाइ ग्यात भयोकि म त रोइ रहेको रहेछु । मलाइ सबिना सङ्ग रिस पनि उठिरहेको थियो । आखिर हाम्रो हरेक कुराहरु साटघाट हुन्थ्यो, तेसले मलाई भन्नुपर्थ्यो ! मरिसकेकि उनको बारेमा मसङ्ग धेरै कम्प्लेन र दुखेसो थियो । जिवन के हो भनेर मलाइ सिकाउने उनले यसरि सन्सार छाड्दा म पनि लाचार भय । मैले दैवलाइपनि धेरै गालि गरे र कुसब्दपनि बोले ।